Prawa autorskie

Prawa autorskie (Opracowanie: prof. Marek Piotrowski)

Szukamy informacji
 
Szukamy wiadomości związanych z tematyką  projektów (również doświadczeń lub wzajemnego nauczania). Notujemy gdzie znaleźliśmy ciekawe informacje czyli tzw. źródła.
 
Badamy

Planując i realizując projekty (lub doświadczenia) nie kopiujemy tekstów ani grafiki ze źródeł do Karty pracy Portfolio. Wykonujemy własną dokumentację tzn. tworzymy własne instrukcje, komentarze, wykonujemy rysunki, grafiki, zdjęcia, filmy. itd.

 
Publikujemy

Publikując rezultaty prac badawczych uzyskanych podczas realizacji projektów edukacyjnych, przebieg i wyniki doświadczenia lub wzajemnego nauczania w Internecie, gazetce szkolnej itd. prezentujemy przede wszystkim swoje zdjęcia, filmy i rysunki według zasady: „Własne znaczy lepsze i bezpieczne”. Jako źródła wpisujemy dane o adresach stron internetowych, podręcznikach, encyklopediach, w których znaleźliśmy ważne dla nas informacje. Jeśli nasi następcy będą kontynuować doświadczenia lub wzajemne nauczania, to, jako źródło zacytują, teraz, przygotowywaną publikację.

Wraz z rozwojem Internetu nasiliło się zjawisko łamania praw autorskich. Część uczniów nie wie lub nie rozumie, że kopiowanie tekstów i zdjęć może być kradzieżą. Doświadczenia, projekty oraz wzajemne nauczanie stwarzają dobrą okazję do zaznajamiania uczniów z prawem autorskim, które broni ich samych tak, jak innych autorów.
 
Odnośniki do źródła cytowanego utworu

Uczniowie, wykorzystując w swojej pracy fragmenty cudzych utworów, powinni umieścić informację o autorze oraz o źródle, z którego skorzystali. Jeśli skorzystali z fragmentu materiału zawartego na stronie WWW, powinni podać autora oraz adres strony WWW, datę kopiowania (strony WWW czasami ulegają zmianom, więc sam adres nie jest wystarczającą informacją). Jeśli skorzystali z fragmentu książki (w tym podręcznika), powinni podać autora, tytuł, wydawcę, rok i miejsce wydania oraz stronę. Jeśli skorzystali z encyklopedii lub innego źródła, które posiada bardzo wielu autorów powinni podać jego tytuł, wydawcę, rok i miejsce wydania oraz stronę. Jeśli skorzystali z artykułu (np. w „Młodym Techniku”) powinni podać autora, tytuł czasopisma, rocznik, numer zeszytu i numer strony. 
Nie jest zgodne z prawem umieszczanie w publicznie dostępnych publikacjach szkolnych 
(w tym także na szkolnych stronach internetowych) cudzych zdjęć i schematów, jeśli nie uzyskaliśmy na to zezwolenia autorów. Prawo autorskie w sposób szczególny wyróżnia tylko działania prowadzone przez nauczycieli w szkole mające cel dydaktyczny. We wszystkich innych działaniach, w tym informacyjnych (np. na stronach WWW) szkoła podlega prawu autorskiemu, tak jak każda inna instytucja.
 
Własne zdjęcia i filmy zamiast skopiowanych z Internetu
 
Większość naszych uczniów bez kłopotu wykona zdjęcia ilustrujące realizację projektu lub doświadczenia i ich wyniki. Część z nich samodzielnie lub z pomocą nauczyciela informatyki wykona 1-2 minutowy klip filmowy – klip wideo. Do filmowania uczniowie mogą wykorzystać prosty aparat fotograficzny lub telefon komórkowy (wiele tanich aparatów i telefonów posiada już taką możliwość).
Gdy uczniowie będą wykonywać zdjęcia i filmy, do prezentacji czy publikacji, warto im przypomnieć, że:
  1. Zdjęcia powinny przede wszystkim przedstawiać przedmiot badań, a nie samych badaczy.
  2. Na umieszczenie w publikacjach zdjęcia lub filmu z uczniami potrzebna jest zgoda ich rodziców. Formularz zgody powinien pozostać w dokumentacji szkolnej.
  3. Wyjątek (w wymaganiach określonych powyżej) stanowią zdjęcia i filmy dokumentujące oficjalne uroczystości szkolne, które posiadają formę tzw. publicznego zgromadzenia.